Βρίσκεται
δίπλα στο ναό του Αγίου Στυλιανού, ουσιαστικά αποτελεί μεταγενέστερη προσθήκη,
διατηρεί όμως και ανεξάρτητο χαρακτήρα. Πρόκειται για μικρό ναό με γενικές
εξωτερικές διαστάσεις 4,45 μ χ 8,10 μ, με λιτό διάκοσμο.
Ανήκει
στον τύπο του μονόχωρου δρομικού ναού.
Ανατολικά
ο ναός καταλήγει σε δύο κόγχες του Ιερού Βήματος, οι οποίες εσωτερικά είναι
ελλειψοειδούς κατόψεως. Μόνο η κεντρική κόγχη προεξέχει από την εξωτερική
παρειά του ανατολικού τοίχου.
Η Αγία
Τράπεζα είναι κτιστή, όπως και η τράπεζα του Διακονικού.
Η
τοιχοποιία του ναού είναι αργολιθοδομή πάχους περίπου 50 εκατοστών.
Ο κυρίως
ναός φέρει στο δυτικό τοίχο τοξωτό άνοιγμα που ήταν και η κύρια είσοδος προ της
σύγχρονης κατασκευής του νάρθηκα, όπως και στο νότιο όπου είναι και η θύρα
επικοινωνίας με τον Άγιο Στυλιανό, ενώ στο βόρειο υπάρχει παράθυρο.
ΤΕΜΠΛΟ
Το Ιερό
Βήμα χώριζεται από τον κυρίως ναό με τσιμεντένιο τέμπλο, χωρίς διακόσμηση ή
αγιογραφίες παρά μόνο με φορητές εικόνες. Το τέμπλο εδράζεται στο υπερυψωμένο
δάπεδο του Ιερού Βήματος.
ΣΤΕΓΑΣΗ
Το
μνημείο στεγάζεται με δίρριχτη, ξύλινη κεραμοσκεπή από κεραμίδια βυζαντινού
τύπου. Η στέγαση της κόγχης του Ιερού έγινε πρόσφατα.
Μελέτη
ολοκλήρωσης της ανάδειξης και συντήρησης του ναού.
Εισαγωγή – Ιστορικά.
Ο ναός των Αγίων Πάντων (Ομολογητών) στους Αμπελοκήπους
χρονολογείται στη μεσοβυζαντινή περίοδο, πιθανώς στον 11ο αιώνα.
Στην εποχή μας έφτασε σε κατάσταση ερείπωσης, κατόπιν ανασκαφικής έρευνας από
τον Γ. Σωτηρίου. Όπως διαπιστώνουμε από παλαιές φωτογραφίες, δημοσιευμένες από
τον Αν. Ορλάνδο(ΕΜΜΕ 1, τχ. Γ΄, 1933, εικ.161), και τον Χ. Μπούρα, ο οποίος
έχει συμπεριλάβει το ναό στη μελέτη της Βυζαντινής Αθήνας, (Βυζαντινή Αθήνα, 10ος-12ος
αι., 2017, 220-223), από τον αρχικό ναό διετηρείτο σε ικανό ύψος η κόγχη του
ιερού, η καμάρα του βορειοανατολικού γωνιακού διαμερίσματος και τμήμα του
βορείου τοίχου. Οι υπόλοιποι τοίχοι διετηρούντο σε χαμηλό ύψος και οι κίονες
είχαν πέσει. Η σημερινή μορφή του είναι αποτέλεσμα μερικής ανακατασκευής του
1957, με συμμετοχή των αρχιτεκτόνων Ορ. Φιντικάκη, Αθ. Κουτσογιάννη και φυσικά
την εποπτεία του Αν. Ορλάνδου (Ε. Στίκας, Ο αναστηλωτής, εις Αν. Ορλάνδος, Ο
άνθρωπος και το έργον του, 1978, 493-4). Ο νάρθηκας και άλλα περιμετρικά κτήρια
που βρέθηκαν σε επίπεδο θεμελίωσης δεν ανακατασκευάστηκαν. Τα αρχαία
αρχιτεκτονικά μέλη που έχουν ενταχθεί στη λιθοδομή του μνημείου ή διατηρούνται
διάσπαρτα στον περιβάλλοντα χώρο προέρχονται από προϋπάρχον ιερό της Αφροδίτης,
και έχουν δημοσιευθεί και μελετηθεί από τον ακαδ. Μ. Κορρέ (M. Korres, Ein Beitrag sur Kennthis der
Attisch-Ionischen Architektur, ειςE. Schwander, (επιμ.), Saule und Gebalk, 1996, 90-113). Αναλυτικά
ιστορικά και τοπογραφικά στοιχεία έχουν δημοσιευθεί από τον Χρ. Ενισλείδη (Οι
Άγιοι Πάντες της εν Αμπελοκήποις ιεράς μονής των Ομολογητών και το ιερόν της εν
κήποις Αφροδίτης, 1977).
Ο ναός
δεν αντιμετωπίζει δομικά προβλήματα. Ωστόσο, η ανάδειξη της αρχαιολογικής αξίας
του μνημείου και η αντιμετώπιση κάποιων νεωτερικών αλλοιώσεων που το
υποβάθμιζαν αισθητικά, της οποίας είναι μετόχι ο ναός, συντάχθηκε το 2019
μελέτη ανάδειξης και ανάπλασης του εσωτερικού και του περιβάλλοντος χώρου, η
οποία προέβλεπε την κατασκευή νέου τέμπλου, την επίχριση του εσωτερικού, την
ένταξη της ηλεκτρικής εγκατάστασης στο επίχρισμα, την πλακόστρωση του
περιβάλλοντος χώρου και την αντικατάσταση του πρόχειρου προσκτίσματος που
υπήρχε στα νότια του ναού για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών του. Η παραπάνω
μελέτη εγκρίθηκε και το έργο ήδη έχει εκτελεσθεί από την ΕΦΑ Αθηνών, κατόπιν
εκτεταμένης ανασκαφικής έρευνας και την επίβλεψη των αρχαιολόγων Μ.
Παναγοπούλου και Α. Καραμπερίδου. Επίσης, καθαρίστηκαν και συντηρήθηκαν τα κουφώματα,
αλλά και οι νεώτερες (20ού αιώνος) τοιχογραφίες στο εσωτερικό από τον συντηρητή
Γ. Μουστάκη και τα μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη από τον συντηρητή Β. Μαρκάκη.
Κατά τη διάρκεια τῆς Κατοχῆς
ὁ Ἡγούμενος τῆς Μονῆς διετέλεσε Πρόεδρος τῆς Λαϊκῆς Ἐπιτροπῆς Κολωνακίου καί
χορηγοῦσε κάθε Κυριακή συσσίτιο σέ 450 ἄπορα παιδιά.
Από τη συνέντευξη του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Θαυμακού κ. Ιακώβου Καθηγουμένου της Ιεράς ημών Μονής εις την εκπομπή "Πέρασμα" του Ιδρύματος Νεότητας & Οικογενείας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών , εις τον Παν/τον Αρχ/την π. Συμεών Βενετσιάνο Νοέμβριος 2021
Αφορμή για το παρόν άρθρο απετέλεσε το γεγονός ότι το απλό αυτό blog της Μονής Πετράκη πλησιάζει να κλείσει τον ένα χρόνο λειτουργίας του (ξεκίνησε στις 15/07/2011).
Η Εταιρία-Πάροχος δίνει αυτομάτως τα στατιστικά στοιχεία: Επισκέψεις: 31.600 (σχεδόν 3.000 κάθε μήνα) από Χώρες: (κατά σειρά επισκεψιμότητος) Ελλάδα, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Γερμανία, Ιταλία, Βρεττανία, Κύπρος,Αυστραλία, Ρωσία, Γαλλία.
Και φίλοι αυτοπροαίρετοι: 41.
Πρέπει να σημειώσουμε ότι ο σεπτός Καθηγούμενος της Μονής, από την πρώτη στιγμή της αναρρήσεώς του, στις 3.12.2003, επεσήμανε την αξία της Διαδικτυακής Επικοινωνίας και θέσπισε από τον Ιανουάριο του 2004 την επίσημη Ιστοσελίδα της Μονής www.monipetraki.gr, η οποία εξακολουθεί να υφίσταται και παρέχει τις βασικές πηροφορίες περί της Μονής, καθώς και τα κείμενα των Ομιλιών του Θεοφιλεστάτου κατά τις Αγρυπνίες.
Το παρόν blog αποτελεί απλώς ένα πιό ευέλικτο "εργαλείο" για ανακοινώσεις και ειδήσεις, σχετικές με την τρέχουσα επικαιρότητα της Μονής.
Το πολύ σημαντικό, που πρέπει να τονισθεί είναι ότι το κλίμα της Μονής, με την ευχή του Καθηγουμένου της και την ειρηνική μεταξύ των αδελφών παρουσία του, είναι ιδιαίτερα πνευματικό και ησυχαστικό. Κύρια μέριμνα των αδελφών είναι οι Ιερές Ακολουθίες, η διακονία στο φιλάνθρωπο Μυστήριο της Εξομολογήσεως, καθώς και κάθε έκτακτη συμπαράσταση σε ασθενείς των παρακειμένων Νοσοκομείων (Ευαγγελισμός, ΝΙΜΤΣ, Ναυτικό κλπ).
Κάθε πρωϊ προσέρχονται στην Θ.Λειτουργία 60-70 πιστοί, μέσα σε κλίμα απολύτου ευλαβείας και ευταξίας. Στο Εσπερινό και το Απόδειπνο μετέχουν καθημερινά περί τους 25. Και στις κατά μήνα Αγρυπνίες 150-250 πιστοί.
Άνθρωποι, που επιζητούν την ηρεμία, την πνευματική ανασυγκρότηση, την ψυχική τόνωση, ευρίσκουν απάνεμο λιμάνι και ασφαλές καταφύγιο. Άνθρωποι άδολοι και αγνοί, που ζητούν τον Θεό!..
Δίπλα ακριβώς από το κέντρο λήψεων αποφάσεων της Ελλαδικής Εκκλησίας, δεν θα ακούσετε ούτε "ειδήσεις" ούτε "σχόλια" από τους διαδρόμους του Συνοδικού Μεγάρου. Ο Θεοφιλέστατος Καθηγούμενος έχει δώσει γραμμή και πνεύμα: "την ψυχή μας, την κλήση μας, την Λατρεία του Θεού και την Διακονίαν των ψυχών".
Και πραγματικά, μέσα στα 9 χρόνια της Ηγουμενίας του ποτέ δεν δημιουργήθηκε πρόβλημα στην Εκκλησία από την Μονή. Αντίθετα, πνεύμα Θεού εκπορεύεται και ευλάβεια και δοξολογία ψυχών. Και σχεδόν 40 κουρές νέων μοναχών!..
Είναι δε και κάτι άλλο αξιοσημείωτο: Οι πιστοί που προσέρχονται, δεν παρουσιάζουν ούτε από μακρυά στοιχειά φανατικής προσκολλήσεως στην Μονή ή στα πρόσωπα της Μονής. Ούτε δε αντιπαλότητες, αντιζηλίες, επιφυλάξεις μεταξύ των αδελφών (που δυστυχώς δεν αποφεύγονται συνήθως σε παρομοίους χώρους). Από τον Γέροντα Φώτιο, μέχρι τον συμπαθέστατο Πνευματικό Αγάπιο, μέχρι τον ακάματο και βραβευμένο από την Εκκλησία Αρχιμ.Νεκτάριο, που διακονεί στο Νοσοκ.Αγ.Σάββας, και μέχρι τον Θεοφ.Σαλώνων, που Προϊσταται των Οικονομικών Υπηρεσιών της Συνόδου και έχει διακριθεί ως πνευματικός πατήρ χιλιάδων ψυχών, παντού επικρατεί ταπεινωσύνη, απροσποίητη απλότητα, αμοιβαίος σεβασμός και ειλικρινής εν Χριστώ φιλαδελφία. Παρόμοια δε αρμονία και απόλυτη συμψυχία επικρατεί και μέσα στο Ηγουμενοσυμβούλιο, με τους εκλεκτούς αδελφούς που ανέδειξε ομοθύμως πρόπερυσι η Σύναξη της Αδελφότητος, τον Αρχιμ.Άγγελο Ανθόπουλο και τον Αρχιμ.Κων/νο Σκαρτούλη.
Δεν είναι, λοιπόν, διόλου παράδοξο, πώς οι Προκαθήμενοι της Ελλαδικής Εκκλησίας πάντοτε εστήριξαν με την εκτίμηση και την ευχή τους τον Θεοφιλέστατο Καθηγούμενο κ.Ιάκωβο, χωρίς να χρειασθούν ποτέ κοσμικά μέσα ή ευτελείς κολακείες.
Μάλιστα, ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ.κ.Ιερώνυμος τον ετίμησε διπλά. Και με το ότι τον ανέδειξε τιτουλάριο Επίσκοπο "για την ην κατέχει θέσιν" και με το ότι του ανέθεσε την εποπτεία όλων των Ι.Μονών και Ησυχαστηρίων της Αρχιεπισκοπής.
Τί άλλο να προσθέσει κανείς, εκτός από την ευλαβή ευχή: Πολλά τα έτη σας Θεοφιλέστατε, και ένθεον μακροημέρευσιν, για να συνεχίσετε την αγνήν και άδολον προσφοράν σας στην Εκκλησίαν του Χριστού, αλλά ειδικότερα και στην Μονήν Πετράκη, στην οποίαν από βρέφους αφιερωθήκατε και την αγαπήσατε εκ ψυχής και την αναδείξατε.